Αστική ζέστη και θερμική νησίδα: γιατί οι πόλεις υπερθερμαίνονται και ποιες λύσεις υπάρχουν

Σύνταξη άρθρου: Κ. Παπαγιαννάκη, Κ. Λαγουβάρδος

Ε.Α.Α – Πεντέλη, Παρασκευή 17 Ιουλίου 2026, 10:00

Οι πόλεις έχουν το δικό τους μικροκλίμα. Η άσφαλτος, το σκυρόδεμα, τα πυκνά κτίρια, η περιορισμένη βλάστηση και η μειωμένη κυκλοφορία του αέρα ευνοούν τη συσσώρευση θερμότητας μέσα στον αστικό ιστό. Έτσι διαμορφώνεται το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, κατά το οποίο οι πόλεις παραμένουν θερμότερες από τις γύρω περιοχές, ιδιαίτερα τις βραδινές και νυχτερινές ώρες.

Στην πρώτη εικόνα παρουσιάζονται βασικοί μηχανισμοί που ενισχύουν την αστική ζέστη: η έλλειψη σκίασης και φυσικού δροσισμού, η παγιδευμένη θερμότητα στα κτίρια, οι επιφάνειες που απορροφούν θερμότητα και η θερμότητα που παράγεται από οχήματα, κλιματιστικά και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι επιφάνειες και τα κτίρια απελευθερώνουν σταδιακά τη θερμότητα που συγκράτησαν μέσα στην ημέρα, περιορίζοντας τη νυχτερινή δροσιά που είναι απαραίτητη για την ανάκαμψη του ανθρώπινου οργανισμού. Αποτέλεσμα μπορεί να είναι αυξημένη θερμική καταπόνηση, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους, παιδιά, άτομα με προβλήματα υγείας, εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους και ανθρώπους με περιορισμένη πρόσβαση σε δροσερούς χώρους.

Στη δεύτερη εικόνα παρουσιάζονται λύσεις που μπορούν να μειώσουν την έκθεση στη ζέστη: περισσότερο πράσινο, σκιασμένοι δημόσιοι χώροι και κέντρα δροσιάς, ανοιχτοί χώροι που επιτρέπουν την κυκλοφορία του αέρα, σημεία με νερό και σκιά, αλλά και παρεμβάσεις στα κτίρια και στις επιφάνειες της πόλης, με κανονισμούς δόμησης προσαρμοσμένους στη ζέστη και χρήση ανακλαστικών ή ανοιχτόχρωμων υλικών. Οι λύσεις αυτές χρειάζεται να σχεδιάζονται με βάση τις ανάγκες κάθε πόλης και κάθε γειτονιάς. Πού συγκεντρώνεται περισσότερη ζέστη, ποιοι άνθρωποι εκτίθενται περισσότερο και ποιοι έχουν μικρότερη δυνατότητα να αντεπεξέλθουν.

Τα δύο γραφικά προέρχονται από το United Nations Office for Disaster Risk Reduction, UNDRR και αποδόθηκαν στα ελληνικά από το meteo.gr / Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Η δράση αυτή εντάσσεται σε συνεργασία για την ενίσχυση της επικοινωνίας των κλιματικών κινδύνων προς το ελληνόφωνο κοινό. Η πρόσβαση σε σαφή και αξιόπιστη πληροφορία στη γλώσσα του κοινού βοηθά την πρόληψη, την ετοιμότητα και τη μείωση του κινδύνου καταστροφών.

Πηγή γραφικών: United Nations Office for Disaster Risk Reduction, UNDRR
Απόδοση στα ελληνικά: meteo.gr / Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Σχετικές πηγές UNDRR:
https://www.preventionweb.net/hubs/extreme-heat

https://www.undrr.org/our-work/extreme-heat-resilience