Explainer: Φαινόμενο Foehn

Σύνταξη άρθρου: Θ.Μ. Γιάνναρος, Ι. Κωλέτσης, Γ. Παπαβασιλείου, Κ. Λαγουβάρδος
ΕΑΑ – Πεντέλη, Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026, 13:15

Οι δυτικών διευθύνσεων άνεμοι που αναμένονται σήμερα στη χώρα μας θα αλληλεπιδράσουν με την ορεογραφία των περιοχών όπου θα πνέουν, οδηγώντας στην εκδήλωση του φαινομένου Foehn και τελικώς στη γέννηση των καταβατών ανέμων τύπου Foehn (Λίβας).

Τι είναι όμως το φαινόμενο Foehn και γιατί είναι τόσο επικίνδυνο πυρομετεωρολογικά;

Το φαινόμενο Foehn προκαλείται όταν ο συνοπτικός άνεμος κατευθύνει τον αέρα κάθετα ή σχεδόν κάθετα στην ορεογραφία μιας περιοχής, εξαναγκάζοντας τον σε μηχανική ανύψωση στις προσήνεμες πλαγιές.

Κατά την αναβατική αυτή κίνηση, ο αέρας ψύχεται και αποβάλει υγρασία. Όταν πλέον φτάνει στην κορυφογραμμή, είναι ήδη αρκετά ξηρότερος από όταν ξεκίνησε την ανάβαση της προσήνεμης πλαγιάς.

Aπό την κορυφογραμμή, ο αέρας ξεκινά τώρα να «κατρακυλά» στην υπήνεμη πλαγιά. Καθώς κατέρχεται, θερμαίνεται και επιταχύνει. Όταν πλέον φτάνει στα χαμηλότερα υψόμετρα, έχει μετατραπεί σε έναν ισχυρό, θερμό και ξηρό καταβάτη άνεμο (λίβας), με θερμοκρασία πολύ υψηλότερη και υγρασία πολύ χαμηλότερη από το περιβάλλον.

Αυτό οδηγεί στη ραγδαία αποξήρανση των δασικών καυσίμων, τα οποία καθίστανται εξαιρετικά εύφλεκτα μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Σε συνδυασμό και με τις πολύ υψηλές ταχύτητες του ανέμου, ο κίνδυνος πυρκαγιάς αυξάνεται κατακόρυφα, συχνά σε ακραία επίπεδα.

Η επικινδυνότητα του φαινομένου Foehn σχετίζεται και με το χρόνο στον οποίο λαμβάνει χώρα. Ειδικότερα, το πυρικό περιβάλλον στην υπήνεμη πλευρά ενός όρους μπορεί να μετατραπεί από ήπιο σε ακραίο μέσα σε λίγα λεπτά της ώρας.